Хи-квадрат тест
Хас биирдии ячейкаҕа көстүбүт түбэһиилэри күүтүллэр n/37 кытта тэҥниир статистическай тест. Көлүөһэ кэлтэгэйин быһаарарга туттуллар.
Контекскэ
37 ячейкаҕатэрилЯчейкаРоторга нүөмэрдэммит 37 ячейкаттан биирдэстэрэ. Эмиэ: хаһыл, чаашка.Толору ааҕыҥ → (көстүбүт − күүтүллэр)² / күүтүллэр суумалааҥ; онтон 36 көҥүл степеннээхлабораторияКөҥүл степеннэрэСтатистикаҕа бэйэ-бэйэлэриттэн тутулуга суох суолталар ахсааннара. 37 ячейкаҕа хи-квадрат тескэ 36, тоҕо диэтэххэ ахсааннар уопсай суумаҕа тэҥ буолуохтаахтар.Толору ааҕыҥ → хи-квадрат тарҕаныытын кытта тэҥнээҥ.
Карл Пирсон тиэһи 1900 сыллаахха бэчээттээбитэ, бастакы холобурдарыттан биирдэстэрэ Монте-Карло рулеткатын 26 306 суруллубут эргитиитэ этэ — кини олору түбэспиччэ буолбатах курдук сэрэйбитэ. Кэлин анализ көрдөрбүтүнэн, ону суруйбут журналистар сорохторун бэйэлэрэ толкуйдаабыттар.