Рулетка компьютердара
Компьютер мээчиги хайдах кэмниирэ, бастакылары ким оҥорбута уонна төһө чуолкай буолуохтааҕа.
Рулетка компьютера эргитии бастакы сөкүүндэлэригэр мээчиги уонна ротору кэмниир уонна мээчик түһүөхтээх көлүөһэ чааһын ыйар. Бастакыны 1961 сыллаахха Эдвард Торп уонна Клод Шеннон оҥорбуттара, оттон Эвдемоннар 1976 сылтан цифровойдары оҥорбуттара. Ньымаҕа быраҕыы кэнниттэн ылыллар ставкалар наадалар: тыыннаах студиялар билигин ставкалары быраҕыы саҕана сабаллар, оттон Невада оннук тэриллэри 1985 сылтан бобор.
Рулетка бастакы компьютер системата хайдах оҥоһуллубута
Санаа Эдвард Торпка 1955 сыл сааһыгар, кини UCLA физикаҕа аспирана эрдэҕинэ, кэлбитэ: кэлтэгэйдэниэ суох гына үчүгэйдик оҥоһуллубут көлүөһэ мээчигитэрилМээчикСуолунан ротору утары ыытыллар кыра мээчик. Билиҥҥи мээчиктэр ivorine эбэтэр тефлон, 18–21 мм.Толору ааҕыҥ → планета курдук таба этиллэр гына эргитиэхтээх. Кини чыпчаал чаһы кадрга киирэр гына чэпчэки аҥаар кээмэйдээх көлүөһэни устубута уонна таба этэргэ олус бэрээдэгэ суох буоларын булбута, оттон 1958 сыл ахсынньытыгар Невадаҕа айан казино көлүөһэлэрэ кэрэтик эргийэллэрин көрдөрбүтэ. Онтон блэкджек баһылаабыта. 1960 сыл сэтинньитигэр MIT-ка кини Клод Шеннону карта ааҕыытын туһунан ыстатыйатын Наука национальнай академиятыгар ыыппытыгар көрдөспүтэ; көрсүһүү бүтүүтэ Шеннон өссө тугу оҥоро сылдьарын ыйыппыта, уонна рулетка бырайыага Шеннон подвалыгар көспүтэ. Кинилэр Реноттан $1 500-ҥа стандартнай көлүөһэни атыыласпыттара, эргэ таас бильярд остуолугар туруорбуттара уонна мээчиги строб уотунан уонна сөкүүндэ сүүстэн биир чааһыгар диэри ааҕар чаһынан кэмнээбиттэрэ. Эрчиллэн кэмнээһин алҕастара чугаһынан 0,03-тэн 0,01 сөкүүндэҕэ диэри түспүтэ. 1961 сыл бэс ыйыгар компьютер уон икки транзистордаах уонна папироса хаалаҕын саҕа этэ: атах таҥаһыгар баар, улахан эрбэҕинэн баттанар переключатель роторутэрилРоторЯчейкалары илдьэ сылдьар көлүөһэ эргийэр чааһа.Толору ааҕыҥ → уонна мээчиги кэмниирэ, оттон биир кулгаахха тыас көлүөһэ аҕыс сектортанкөлүөһэСекторКөлүөһэҕэ ячейкалар быстыбат дуоҕата, остуол ойуутугар бөлөхтөн уратылаах.Толору ааҕыҥ → биирин ааттыыра. Ол сайын Лас-Вегаска Шеннон көлүөһэ аттыгар кэмниирэ уонна ханнык баҕарар система оонньооччутун курдук ахсааннары суруйара, оттон Торп остуол атын уһугар уон цент ставкалары туруорара. Таба этиилэр туруктаах этилэр, ол эрээри кулгаах тэрилигэр баттах курдук синньигэс боробуолакалар куруук быһыталанар этилэр, биирдэ Торп аттыгар олорбут дьахтар кини кулгааҕыттан быгар динамигы куттанан көрбүтэ. Кинилэр хаһан да улахан ставкаҕа оонньообатахтара. Торп рулетка компьютер систематын туһунан 1966 сыллаахха биллэрбитэ, оттон сиһилиитин 1979 уонна 1984 сыллардаахха бэчээттээбитэ.
Бастакы цифровой компьютердар
Торп уонна Шеннон массыынаталара аналоговай этэ: схемата кини программата этэ, ньыманы уларытар туһугар ону саҥаттан холбуохха наада этэ. Микропроцессор бу кыраныыссаны суох оҥорбута. Caltech устудьуона Алан Льюис 1972 сыллаахха бэйэтэ оҥорбут цифровой компьютерын фотоаппарат суумкатыгар уктан Лас-Вегас Circus Circus казинотыгар илдьибитэ, остуоллар үрдүнээҕи балконтан көлүөһэлэри кэмниирэ уонна таба этиилэри аллара турар доҕоругар радионан биэрэрэ. Компьютер үлэлээбитэ, ол эрээри харчы аҕалбатаҕа; кэлин кини көлүөһэ иҥнэһин учуоттаабатаҕын билбитэ. 1976 сылтан Санта-Круз физика устудьуоннарын бөлөҕө, Эвдемоннар, үлэни бүтүннүү оҥорбуттара. Кинилэр казино көлүөһэтин атыыласпыттара, мээчиги, ротору, иҥнэһи уонна ыстаныыны кэмнээбиттэрэ уонна биэс туруорууларлаах тэҥнэбиллэри суруйбуттара, оонньооччу ону ставка иннинэ чугаһынан сүүрбэ мүнүүтэ атах эрбэҕин переключателлэрин баттаан хас биирдии көлүөһэҕэ сөп түбэһиннэрэрэ. Кинилэр компьютердара эргитии хас да сөкүүндэтигэр аҕыс сектортан биирин ааттыыра. 1978 сыл тохсунньутугар дьиҥнээх остуолга кинилэр 25% диэн сыаналаабыт баһыйыыларын биэрбитэ; эккэ бааныллыбыт, кэлин атах таҥаһыгар оҥоһуллубут тэрил физикатааҕар элбэхтик алдьанара (Эвдемоннары көрүҥ).
Хойут ставкалар тоҕо суолталаахтара
Казино мээчик быраҕыллыбытын кэннэ ставкалары ылбакка таба этиини бүтүннүү тохтотуон сөп. Торп оннук казино суох кэриэтэ буоларын булбута: Реноҕа, Лас-Вегаска, Лондоҥҥа, Монте-Карлоҕа, Ниццаҕа, Венецияҕа уонна Пуэрто-Рикоҕа мээчик түһүөн биир-икки эргиир иннинэ «ставка тохтоотобэрээдэкСтавка тохтоотоСтавкалары сабар дилер тыла (эбэтэр экраҥҥа сурук). Мантан ыла фишкалары туруорар, хамсатар уонна ылар сатаммат.Толору ааҕыҥ →» диэн этэр үгэс этэ. Ол кэм Эвдемоннартан «Риц» хамаандатын треккаостуолТрекТыыннаах уонна электроннай остуол ойууларыгар ахсааннары көлүөһэ бэрээдэгинэн көрдөрөр сопхоруун урсун, ыаллыы ахсааннарга уонна сектордарга ставкалары биир баттааһынынан туруорарга туттуллар.Толору ааҕыҥ → хойут ставкаларыгар диэри таба этии хас биирдии схематыгар наада этэ. Невада таба этэр тэриллэри 1985 сыл ыам ыйыгар бобубута, оттон тыыннаах студиялар билигин ставкалары быраҕыы саҕана сабаллар.
Казинолар хайдах утарсыбыттара
Ставкалар быраҕыы кэнниттэн ылылла турар сылларыгар казинолар сэрэйиллибит оонньооччулары дилер нөҥүө утарсаллара. Норман Ли система оонньооччуларын 1966 сыллаахха Ниццаҕа уонна кэлин таба этэр хамаандалар туһунан кэпсээннэргэ эргитии аайы саҥа крупьедьонКрупьеРулетка остуолун дилерэ.Толору ааҕыҥ →, уларытыллыбыт мээчик, кылгас эбэтэр түргэн эргитиилэр, казино бэйэтин дьонунан толорутук олордуллубут остуол уонна бүтэһигэр сабыллыбыт остуол ахтыллаллар. Бу кэпсээннэр оонньооччулар өттүттэн кэлэллэр, тургутарга ыарахан (Goldman, 2007). Ол эрээри бу дьаһаллар өйдөнөллөр: кылгас эбэтэр түргэн эргитии мээчиги ячейкаҕатэрилЯчейкаРоторга нүөмэрдэммит 37 ячейкаттан биирдэстэрэ. Эмиэ: хаһыл, чаашка.Толору ааҕыҥ → туһаайар кыаҕа суох, ол эрээри таба этэр тэрил кэмниир кэмнэрин алдьатар.
Таба этии төһө үчүгэй буолуохтаах
Торп (1984) алҕаһа колокол курдук тарҕанар таба этии төһө суолталааҕын ааҕан таһаарбыта: үгэс эргитиигэ таба этиллибит ячейка биир эбэтэр атын өттүгэр σ ячейкаҕа сыыһар. Таба этиллибит ахсааҥҥа соҕотоҕор, эбэтэр кинилиин уонна икки өттүгэр иккилии ыаллыы ахсааҥҥаставкаЫаллыы ахсааннарКөлүөһэҕэ биир ахсаан уонна кини икки өттүнэн иккилии ячейка, биир ахсааҥҥа биэс фишка.Толору ааҕыҥ → ставка туруордаххытына, баһыйыы σ-тан эрэ тутулуктаах. Толору чуолкай таба этии биир ахсааҥҥа ставкаставкаБиир ахсааҥҥа ставкаСоҕотох ахсаан, төлөбүрэ 35:1.Толору ааҕыҥ → аайы кыайыа этэ. σ = 10 ячейкаҕа, Торп уонна Шеннон ситиспит чуолкайдарыгар, биир ахсааҥҥа ставка чугаһынан +44% төннөрөр, Торп кинилэр тэриллэригэр биэрэр сыыппарата; кини 1998 сыллааҕы кэпсээнигэр ол көлүөһэ саамай өйөнөр ахсыс чааһыгар сыһыаннаах. Алҕас улаатан истэҕинэ баһыйыы түргэнник түһэр уонна европейскай көлүөһэҕэ чугаһынан 17, оттон американскайга 16 ячейкаҕа, таба этии көлүөһэ аҥарыгар кэриэтэ сыыстаҕына, сүтэр. Торп бэйэтин алҕастарын бюджета бу кыраныысса тоҕо чугаһын көрдөрөр: ротору уонна мээчиги кэмнээһинтэн 1,4 уонна 5,5 ячейкалаах туспа алҕастар, дефлектордартэрилДефлекторЭниэҕэ турар, түһэн иһэр мээчиги ыһар металл мэһэйдэртэн биирдэстэрэ. Эмиэ: каноэ, ромб, пин.Толору ааҕыҥ → устун түһүүттэн 7 уонна ячейкаларга ыстанартан 6 холбоһон чугаһынан 10,8 буолаллар.
Ыйытыылар
Суох. Мээчик суох. Ахсааны программа анимация иннинэ таһаарар.
Кинилэр кэмнээһиҥҥэ мөлтөх буолуо этилэр, ол иһин биирдэстэрэ да оннук ыытыллыбат.
Математика оонньуута
Бастаан бэйэҕит боруобалааҥ. Хас биирдии быһаарыы сабыллан турар; бэлэм буоллаххытына арыйыҥ.
Ыаллыы ахсааннаргаставкаЫаллыы ахсааннарКөлүөһэҕэ биир ахсаан уонна кини икки өттүнэн иккилии ячейка, биир ахсааҥҥа биэс фишка.Толору ааҕыҥ → тылынан ставка биир ахсааҥҥа уонна көлүөһэҕэ кини икки өттүнээҕи иккилии ячейкаҕатэрилЯчейкаРоторга нүөмэрдэммит 37 ячейкаттан биирдэстэрэ. Эмиэ: хаһыл, чаашка.Толору ааҕыҥ → биирдии фишканыхарчыФишкаБигэ сууманы бэрэстэбиилиир бэлиэ, ставка оҥорорго остуол ойуутугар ууруллар. Эмиэ: check.Толору ааҕыҥ → туруорар: биэс фишка. Барыыһа да, сүтүгэ да суох буолуон туһугар билгэ ол биэс ячейкаҕа төһө элбэхтик түбэһиэхтээҕий, биэстэн биирдэ сөп буоллаҕына туох түмүгү биэрэрий?
Быһаарыыны көрдөр
Хоруй Барыыһа да, сүтүгэ да суох буолар кыраныыса 36-тан 5, 13,9%, түбэспиччэ 13,5%-ка утары. Биэстэн биирдэ сөп буоллаҕына, туруоруллубутуттан 44% элбэҕи төннөрөр.
Ставка түбэстэҕинэ, биир фишка 1-гэ 35 кыайар уонна кыайыытын кытта төннөр, 36 фишка, атын түөртэ сүтэр. Онон түбэһии туруоруллубут 5-кэ 36-ны төннөрөр, ставка 36-тан 5 төгүл түбэстэҕинэ барыыһа да, сүтүгэ да суох буолар, 13,9%. Түбэспиччэ кини 37-тэн 5 төгүл түбэһэр, 13,5%. Ол кыра араастаһыы, бырыһыан пууна аҥарыттан кыра, 2,70% бүтүннүү онтон тахсар.
Биэстэн биир түбэһиигэ туруоруллубут 5 аайы 0,2 × 36 = 7,2 фишка төннөр, +44%. Түөрттэн биир түбэһиигэ — +80%.
Онон чопчулук кыратык үрдээһинэ олус сыаналаах, онон казинолар улахан ставкаларга тылынан ставкаларыостуолТылынан ставкаИлиинэн туруоруллубакка, дилергэ тылынан этиллэр ставка, үксүгэр voisins эбэтэр tiers курдук көлүөһэ секторыгар. Эмиэ «биллэриллибит ставка».Толору ааҕыҥ → эрдэ сабаллар: ол кыра араастаһыы — казино бүтүн өлүүтэ. 2004 сыллааҕы Ritz оонньооччулара маннык туруорбуттара кэпсэнэр.
Торп бэйэтин билгэтигэр ячейканан ааҕыллар түөрт тутулуга суох алҕаһы ааттаабыта: ротортэрилРоторЯчейкалары илдьэ сылдьар көлүөһэ эргийэр чааһа.Толору ааҕыҥ → кэмин ааҕыыттан 1,4, мээчиктэрилМээчикСуолунан ротору утары ыытыллар кыра мээчик. Билиҥҥи мээчиктэр ivorine эбэтэр тефлон, 18–21 мм.Толору ааҕыҥ → кэмин ааҕыыттан 5,5, мээчик дефлектордартэрилДефлекторЭниэҕэ турар, түһэн иһэр мээчиги ыһар металл мэһэйдэртэн биирдэстэрэ. Эмиэ: каноэ, ромб, пин.Толору ааҕыҥ → нөҥүө түһүүтүттэн 7, ячейкаларга ыстаныыттан 6. Уопсай алҕас төһө улаханый, кэм ааҕыытын икки алҕаһа төһөнү эбэрий?
Быһаарыыны көрдөр
Хоруй Барыта 10,8 ячейка кэриҥэ. Кэм ааҕыытын алҕастара суох 9,2 буолуо этэ, онон кэм ааҕыытын иккиэн 1,6 эрэ эбэллэр.
Тутулуга суох алҕастар быһаччы холбоспоттор; кинилэр квадраттара холбоһор. Уопсай алҕас типовой кээмэйэ — квадраттар суумаларыттан квадратнай силис: 1,4² + 5,5² + 7² + 6² = 1,96 + 30,25 + 49 + 36 = 117,2, √117,2 ≈ 10,8.
Кэм ааҕыытын икки алҕаһа суох: √(49 + 36) = √85 ≈ 9,2.
10,8 ячейкалаах уопсай алҕас бу сирэйдээҕи таблица 17 ячейкалаах кыраныыссатын иһигэр сытар уонна биир ахсааҥҥа +34% кэриҥэ сыаналаах. Торп оҥорбут түмүгэ: мээчик дефлектордар нөҥүө түһүүтэ саамай улахан алҕас буоллаҕына, кэми ордук чопчу ааҕыы аҕыйаҕы биэрэр.
Күлүү түгэнэ
Физика үлэлиир. Ставка кэмэ сабылынна.
Источниктар
- Thorp, E. O. “Optimal gambling systems for favorable games.”
- Thorp, E. O. The Mathematics of Gambling.
- Thorp, E. O. “The invention of the first wearable computer.”
- Bass, T. A. The Eudaemonic Pie.
- Small, M. & Tse, C. K. “Predicting the outcome of roulette.”
- Goldman, N. Great Gambling Scams.
- Nevada Revised Statutes, chapter 465.