Рулетканы ким айбытай? Рулетка төрүтэ
Хас да көлүөһэ, биир аат уонна кинини кэлин суруйан хаалларбыт куорат.
Рулетканы ким айбытын туһунан суруллубут бэлиэ суох. Биһиги билэр оонньуубут Парижка 18-с үйэ бүтүүтэ көстөр: урукку оонньуулартан эргийэр көлүөһэ уонна итальянскай уонна английскай остуол оонньууларыттан ылыллыбыт ставка ойуута холбоһоллор.
Өбүгэлэрэ
Чаастарын үс эрдэтээҕи оонньуу биэрбитэ. 1740-с сыллардааҕы английскай E.O. («even-odd», «тэҥ-тэҥэ суох») көлүөһэлэригэр E эбэтэр O диэн бэлиэлээх түөрт уон ячейкалаахтэрилЯчейкаРоторга нүөмэрдэммит 37 ячейкаттан биирдэстэрэ. Эмиэ: хаһыл, чаашка.Толору ааҕыҥ → эргийэр көлүөһэ уонна онно утары ыытыллар мээчиктэрилМээчикСуолунан ротору утары ыытыллар кыра мээчик. Билиҥҥи мээчиктэр ivorine эбэтэр тефлон, 18–21 мм.Толору ааҕыҥ → баара; кинилэри 1745 сыллаахха бобубуттара, ол эрээн оонньуу салҕаммыта. Роли-поли, онтон эрдэтээҕи английскай оонньуу, маарынныыр этэ. Итальянскай лотерея оонньуута бириби, кэпсэнэринэн, Генуяҕа 1750 сыл диэки саҕаламмыт, Францияҕа каваньоль диэн биллэр, 70 ахсааннаах дуоска уонна ахсаан хостонор мөһөөччүгү туһанара: оонньооччулар дуоска ахсааннарыгар ставка туруораллара; кыайбыт ахсаан ставканы кытта 64 төгүл төлүүрэ (1-гэ 63), онон банкир туруоруллубут 70 единицахарчыЕдиницаСистема эбэтэр оонньооччу туттар төрүт ставката. Прогрессиялар ханнык баҕарар остуолга сөп түбэстиннэр диэн единицанан ойууланаллар.Толору ааҕыҥ → аайыттан 6-ны ылара — 8,57% өлүү. 1760-с сылларга оонньообут Казанова кинини албынньыттар оонньуулара диэбитэ, Франция 1837 сыллаахха бобубута. Кини ахсааннар ойууларатэрилОстуол ойуутаОстуолга бэчээттэммит ставка сиэккэтэ. Эмиэ: остуол, сукно, таҥас.Толору ааҕыҥ → уонна улахан төлөбүрхарчыТөлөбүрКыайбыт ставка тугу төннөрөрө, төннөрүллэр ставка үрдүнэн «1-гэ X» диэн этиллэр.Толору ааҕыҥ → санаатын биэрбитэ. 1600-с сылларга француз дыбарыаһыгар оонньонор хока отут ахсааннаах этэ, казино өлүүтэматематикаКазино өлүүтэХас биирдии ставкаттан ортотунан казиноҕа хаалар өлүү: европейскай рулеткаҕа 2,70%.Толору ааҕыҥ → казиноҕа анаммыт ячейкалартан тутуллара. Биирдэстэрэ да рулетка буолбатах; бары бииргэ — кини төрөппүттэрэ.
Француз дыбарыаһыгар хока: отут ахсаан, казино ячейкалара. Людовик XIV бобубута, ол да буоллар оонньууллара.
Италияҕа уонна Францияҕа бириби: ахсааннаах дуоска, мөһөөччүктэн хостонор ахсаан, улахан төлөбүр.
Английскай оонньуу дьиэлэригэр E.O. көлүөһэлэрэ: эргийэр көлүөһэ, мээчик, тэҥ эбэтэр тэҥэ суох. 1745 сыллаахха бобуллубута.
Париж көлүөһэни уонна ахсааннаах ойууну холбуур. 0 да, 00 да казино ячейкалара.
Лабле романа (1801) билиниллэр гына сиһилии ойуулуур Пале-Рояль оонньуута.
Рулетканы ханна айбыттарай? Парижка, 1796 сылга диэри
Жак Лабле 1801 сыллаахха тахсыбыт «La Roulette, ou le Jour» романыгар 1796 сыллааҕы Пале-Рояль көлүөһэтэ ойууланар: 1-тэн 36-ҕа диэри ахсааннар, казиноҕа анаммыт кыһылставкаКыһыл18 кыһыл ахсааҥҥа тэҥ төлөбүрдээх ставка. Французскайдыы: rouge.Толору ааҕыҥ → зерокөлүөһэЗероХаннык да тэҥ төлөбүрдээх, дюжинаҕа эбэтэр колоннаҕа ставка бүрүйбэт соҕотох күөх ячейка; казино өлүүтүн төрүтэ. Эмиэ: биир зеро, 0.Толору ааҕыҥ → уонна хараставкаХара18 хара ахсааҥҥа тэҥ төлөбүрдээх ставка. Французскайдыы: noir.Толору ааҕыҥ → икки зерокөрүҥИкки зероАмериканскай көлүөһэ 00 ячейката. Ол баарыттан казино өлүүтэ 2,70%-тан 5,26%-ҥа диэри үрдүүр.Толору ааҕыҥ →, иһинээҕи уонна таһынааҕы ставкалардаахставкаТаһынааҕы ставкаСиэккэни тулалыыр клеткаларга ставка: дюжиналар, колонналар уонна тэҥ төлөбүрдээх ставкалар.Толору ааҕыҥ → ойуу, бүгүҥҥү курдук кэриэтэ. Бу бастакы толору ойуулааһын, уонна онно билиҥҥи оонньуу баар. Пале-Рояль Париж азарт оонньууларын кыбаартала этэ, лицензиялаах уонна налогтаах, 1837 сыллааҕы бобуу оонньууну Германия курорт куораттарыгар үүрүөр диэри.
Бад-Хомбург уонна курорт казинолараРулеткаҕа иһинээҕи уонна таһынааҕы ставкалар
Аата
Roulette французтуу «кыра көлүөһэ» диэн. Бу тыл бу оонньууга олохсуйуон иннинэ атын көлүөһэлээх оонньууларга туттуллара: Шелли (1988) суруйарынан, Святой Лаврентий өрүс кытылыгар турар француз колонията Саҥа Франция 1758 сыллааҕы уурааҕа «кубиктары, хоканы, фараону уонна рулетканы» бобубута, ол рулетка хайдах көрүҥнээҕин этиллибэт. Эрдэтээҕи английскай источниктарга оонньууну сороҕор «roulet» диэн ааттыыллар эбэтэр «французскай E.O.» диэн ойуулууллар. 1820-с сылларга «рулетка» Европа бары сиригэр биир чопчу оонньууну бэлиэтиир буолбута.
Икки зеро
Бастакы Париж көлүөһэлэригэр 0 да, 00 да баара, ол 38 ячейкалаах көлүөһэҕэ казиноҕа 5,26% өлүүнү биэрэрэ. Биир зеролаах көлүөһэ — 1843 сыллаахха Бад-Хомбурга Блан бииргэ төрөөбүттэр эргиэн хамсааһыннара, күрэстэһээччи курорттартан оонньооччулары тардар сыаллаах. Американскай көлүөһэ икки зеротун хаалларбыта, тоҕо диэтэххэ оонньуу Америкаҕа бу уларыйыы иннинэ тиийбитэ, онно ким да сыананы түһэрэр күрэстэһээччитэ суоҕа. Сорох эрдэтээҕи американскай көлүөһэлэр өссө ордук барбыттара: 19-с үйэтээҕи биир ойууга 1-тэн 28-ка диэри ахсааннар уонна 0, 00 уонна хотой эрэ баара, биир ахсааҥҥа ставканы кытта 1-гэ 27 төлүүрэ — 12,90% өлүү, оттон колонналаргаставкаКолоннаОстуол ойуутун биир туруору колоннатыгар уон икки ахсаан, төлөбүрэ 2:1.Толору ааҕыҥ → уонна өҥнөргө 9,68% ылара. Кини уһаабатаҕа.
Тоҕо тарҕаммытай
Рулеткаҕа маастарыстыба наадата суох, ставка мүнүүтэ аайы быһаарыллар, ханнык баҕарар ахсааннаах оонньооччу биир кэмҥэ уһун кэмҥэ хотторуо суохтаах казиноҕа утары ставка туруорар. Операторга бу идеальнай оонньуу: түргэн, судургу, кэҥэтиллэр уонна биллэр бырыһыаннаах барыыстаах. Судаарыстыбаҕа кинини налогтыахха сөп. Оонньуу харчыны уонна лицензиялары батыһан Парижтан Хомбурга, Монакоҕа, онтон бары сиргэ тарҕаммыта.
Монте-Карло рулеткатаУһун кэмҥэ чугаһааһын: рулеткаҕа улахан ахсааннар сокуоннара
Туох уларыйбатаҕа
Ойуу, төлөбүрдэр (36/n − 1), раунд бигэ бэрээдэгэ уонна дилер оруола Лабле ойуулааһыныгар да, бүгүҥҥү тыыннаах трансляцияҕа да биир. Көлүөһэҕэ ахсааннар бэрээдэктэрэ, дефлектордартэрилДефлекторЭниэҕэ турар, түһэн иһэр мээчиги ыһар металл мэһэйдэртэн биирдэстэрэ. Эмиэ: каноэ, ромб, пин.Толору ааҕыҥ → уонна намыһах араарар эркиннэртэрилАраарар эркинКөлүөһэҕэ икки ячейка икки ардыгар металл араарыы.Толору ааҕыҥ → — мээчиги кэтээн көрөргө үөрэммит оонньооччуларга утары 19-с үйэтээҕи тупсарыылар. Биир зеро — кыахтары таарыйбыт соҕотох уларыйыы, уонна кини кинилэри тупсарбыта.
Ыйытыылар
Кини 1650-с сылларга эргийэр көлүөһэлэри атын сыалынан тургутан көрбүтэ. Ааттааһын — үгэс, докумуоннаммыт чахчы буолбатах. Кини сирэйин көрүҥ.
1837 сылга диэри Пале-Рояльга лицензиялаах этэ, онтон 1907 сылга диэри бобуллубута, онно курорт уонна муора кытылынааҕы куораттарга казинолары хат көҥүллээбиттэрэ.
Өҥнөр кытаанахтык солбуйсалларын уонна улахан/кыра, тэҥ/тэҥэ суох ахсааннар тарҕаналларын туһугар. Чопчу бэрээдэк 19-с үйэҕэ олохсуйбута уонна уларыйбатаҕа.
Математика оонньуута
Бастаан бэйэҕит боруобалааҥ. Хас биирдии быһаарыы сабыллан турар; бэлэм буоллаххытына арыйыҥ.
Бириби 70-тэн биир ахсааҥҥа ставканы кытта 1-гэ 64 төннөрөрө: 1-гэ 63. Ол төһө өлүүнүй? Икки ахсааҥҥа ставка баар буоллар, ол эрэ өлүүнү ханнык төлөбүрхарчыТөлөбүрКыайбыт ставка тугу төннөрөрө, төннөрүллэр ставка үрдүнэн «1-гэ X» диэн этиллэр.Толору ааҕыҥ → тутуо этэй?
Быһаарыыны көрдөр
Хоруй Өлүү 6/70, 8,57%. Икки ахсааҥҥа ставка 1-гэ 31 төлүө этэ, бүтүн ахсаан.
Биир ахсаан 70 тардыыттан биирдэ кыайар уонна 63 единицаныхарчыЕдиницаСистема эбэтэр оонньооччу туттар төрүт ставката. Прогрессиялар ханнык баҕарар остуолга сөп түбэстиннэр диэн единицанан ойууланаллар.Толору ааҕыҥ → төлүүр; атын 69 тардыы 1-и сүтэрэр: (63 − 69)/70 = −6/70, өлүү 8,57%. Атыннык эттэххэ, чиэһинэй оонньууматематикаЧиэһинэй оонньууХаннык да өттө баһыйбат оонньуу: хас биирдии ставка күүтүллэр суолтата ноль.Толору ааҕыҥ → 70-и төлүөх сиригэр банк 64-ү төннөрөр.
1-гэ x төлүүр икки ахсааҥҥа ставка 70 тардыыттан иккитэ кыайар: 68 сүтэриллибит единицаҕа утары 2x кыайыллыбыт единица, күүтүллэр суолтатаматематикаКүүтүллэр суолтаУһун кэмҥэ биир ставкаҕа орто түмүк. Хас биирдии стандартнай европейскай ставкаҕа ставкаттан −1/37.Толору ааҕыҥ → (2x − 68)/70. 2x − 68 = −6 диэн тэҥнээҥ: x = 31. Ол ставканы кытта 1-гэ 32, 64 аҥара.
Бириби төлөбүрдэрэ ставканы кытта 1-гэ 64/n быраабылаҕа олороллор, оттон 64 1, 2, 4, 8, 16 уонна 32 ахсааҥҥа ыраастык аҥарданар, онон ол ставкалар бүтүн тахсаллар. Рулетка 36-а 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18 уонна 36-ка түҥэтиллэр, ол үстүү ахсааннаах кэккэлэрдээх остуол ойуутугартэрилОстуол ойуутаОстуолга бэчээттэммит ставка сиэккэтэ. Эмиэ: остуол, сукно, таҥас.Толору ааҕыҥ → табыгастаах.
Бириби 70 ахсаана, кэккэлэринэн тардыллан, үс ахсааҥҥа түөрт ставкаҕа миэстэ хаалларара. Биир ахсаан 8,57% өлүүтүн быраабылатынан, үс ахсааҥҥа ставка төһөнү төлүөхтээх этэй? Саамай чугас бүтүн төлөбүрдэр сыаналара төһө буолуой?
Быһаарыыны көрдөр
Хоруй 1-гэ 20⅓. 1-гэ 20 төлөбүр 10% сыаналаах буолуо этэ; 1-гэ 21 — 5,71%.
Үөһээ задача быраабылата: n ахсааҥҥа ставка ставканы кытта 1-гэ 64/n төннөрөр. Үс ахсааҥҥа ол ставканы кытта 64/3 = 21⅓, эбэтэр 1-гэ 20⅓, ону ханнык да фишкахарчыФишкаБигэ сууманы бэрэстэбиилиир бэлиэ, ставка оҥорорго остуол ойуутугар ууруллар. Эмиэ: check.Толору ааҕыҥ → төлөөбөт.
1-гэ x төлүүр үс ахсааҥҥа ставка 70 тардыыттан 3 төгүл кыайар уонна 67 төгүл хотторор: күүтүллэр суолтата (3x − 67)/70. 1-гэ 20 буоллаҕына: −7/70, 10%. 1-гэ 21 буоллаҕына: −4/70, 5,71%.
Единица үһүс чааһынан кыччатыы оонньооччуга бырыһыан аҥардаах кэриҥэ сыаналаах; улаатыннарыы үс бырыһыан кэриҥэни төннөрөр. Элбэх түҥэтээччилээх отут алта рулетканы бу талыыттан хас биирдии ставкаҕа быыһыыр, американскай биэс ахсааннаах ставкаттан ураты.
19-с үйэ хотой көлүөһэтэ 31 ячейкалааҕатэрилЯчейкаРоторга нүөмэрдэммит 37 ячейкаттан биирдэстэрэ. Эмиэ: хаһыл, чаашка.Толору ааҕыҥ →: 1-тэн 28-ка диэри, ону таһынан 0, 00 уонна хотой, биир ахсааҥҥа ставканы кытта 1-гэ 27 төлүүрэ. Кини колоннаставкаКолоннаОстуол ойуутун биир туруору колоннатыгар уон икки ахсаан, төлөбүрэ 2:1.Толору ааҕыҥ → уонна өҥ ставкалара 9,68% сыаналаах этилэр. Түөрт ахсааҥҥа ставка ол эрэ сыаналаах буоларыгар төһөнү, «ставканы кытта 1-гэ», төлүөхтээх этэй?
Быһаарыыны көрдөр
Хоруй Ставканы кытта 1-гэ 7, сыаната 3/31 = 9,68%.
Ставканы кытта 1-гэ X төлүүр ставка кыайдаҕына X единицаны, ставканы кытта, төннөрөр. Түөрт ахсааҥҥа ставка 31-тэн 4 төгүл кыайар, онон туруоруллубут 31 аайы 4X единицаны төннөрөр: күүтүллэр суолтата (4X − 31)/31.
Ставканы кытта 1-гэ 7 буоллаҕына ол −3/31, 9,68%, колонналар уонна өҥнөр курдук. Ставканы кытта 1-гэ 8 буоллаҕына +1/31 буолуо этэ, оонньооччу баһыйыыта. Онон хотой көлүөһэтин быраабылата 1-гэ (28 − n)/n этэ, 31-тэн казино үс ячейкалааҕа.
Күлүү түгэнэ
Английскай көлүөһэ, итальянскай ойуу, француз аата, икки зеро.
Источниктар
- Lablée, J. La Roulette, ou le Jour.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Bollman, M. Mathematics of the Big Four Casino Table Games: Blackjack, Baccarat, Craps, & Roulette.
- Shelley, R. Roulette Wheel Study.
- Dictionnaire de l’Académie française, 4-с таһаарыы.