Банкы алдьаппыт киһи
Албынньыт, кистэлэҥ система, дьиктилээх нэдиэлэ уонна бары кинилэртэн уһуннук олорбут мюзик-холл ырыата.

Чарльз Уэллс 1891 сыллаахха Монте-Карлоҕа хас да төгүл банкы «алдьаппыта»: дьоллоох тардыы уонна хаһан да быһаарбатах системата көмөлөспүттэрэ. 1892 сыллаахха кини туһунан суруллубут ырыа «банкы алдьатыы» диэни этии оҥорбута. Ол кыһын кини харчытын аҥарын төттөрү сүтэрбитэ, оттон албын иһин элбэх сылы хаайыыга олорбута.
Кини кимин
Чарльз Девилл Уэллс (1841–1922) инженер уонна тохтоло суох албынньыт этэ: инвесторлартан суох изобретениелэргэ харчы хомуйара. 1891 сыл от ыйыгар кини оннук харчыттан £4 000 ылан Монте-Карлоҕа кэлбитэ. Биэс күн иһигэр кини хас да төгүл банкы «алдьаппыта», ол аата остуол харчы саппааһын бүтэрбитэ, бэйэтин этиитинэн £40 000 кэриҥэлээх барбыта — бүгүҥҥү хас да мөлүйүөн фунт.

Кини чахчы тугу оҥорбутай
Кини алҕаһа суох системалаахпын диирэ, ол эрээри ол туох буоларын хаһан да эппэтэҕэ. Харахтарынан көрбүттэр кини оонньуутугар биллэр ойууну көрбөтөхтөрө, ханнык да итэҕэтиилээх кэпсээн ньыманы ааттаабат; кини аатыгар элбэхтик сыһыарыллар мартингейлстратегияМартингейлХас биирдии хотторуу кэннэ ставканы икки төгүл улаатыннарар прогрессия. Тугу оҥорорун уонна тугу оҥорбатын «Стратегиялар» салаатыгар көрүҥ.Толору ааҕыҥ → — сэрэйии эрэ. Ол суолтата суох: остуол ойуутугартэрилОстуол ойуутаОстуолга бэчээттэммит ставка сиэккэтэ. Эмиэ: остуол, сукно, таҥас.Толору ааҕыҥ → хас биирдии система биир күүтүллэр суолталаахматематикаКүүтүллэр суолтаУһун кэмҥэ биир ставкаҕа орто түмүк. Хас биирдии стандартнай европейскай ставкаҕа ставкаттан −1/37.Толору ааҕыҥ →, онон тугу да оҥордор, түмүгэ уһун дьоллоох тардыы этэ. Кини саҕа уһун дьоллоох тардыы кыаҕаматематикаКыах (вероятность)Түмүк тахсар кыаҕа, 0-тан 1-гэ диэри эбэтэр 0%-тан 100%-ҥа диэри. Биир ахсаан: 1/37 = 2,70%.Толору ааҕыҥ → биир оонньооччуга кыра, оттон сезон устата казиноҕа киирэн ааһар тыһыынчалыы дьоҥҥо улахан. Ким эрэ Уэллс буолуохтаах этэ. Уэллс буолбута.
Ырыа
Фред Гилберт «The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo» (1892) ырыата, Чарльз Коборн толоруутугар, Лондон мюзик-холлларыгар улахан хит буолбута уонна Америкаҕа тиийбитэ. Ырыа кэпсээччитэ бульварынан тутулуга суох көрүҥнээх киэбирэн хаамар, оттон «банкы алдьаппыта» диэн этии онтон ыла дьиктилээх кыайыыны бэлиэтиир. Ырыа иккис кэлиини ахтыбат.
Иккис кэлии уонна онтон кэлин
Уэллс ол күһүн төннөн кэлэн эмиэ кыайбыта, онтон 1891–92 сыллар кыһыннарыгар кэлэн харчытын аҥарын сүтэрбитэ. Инвесторлар харчыларынан Palais Royale диэн тупсаҕай яхтаҕа элбэҕи ороскуоттаабыта; яхта Монте-Карлоҕа хаһан да тиийбэтэҕэ. 1892 сыл бүтүүтэ француз полицията кинини Гавр куоракка туппута, оттон 1893 сыл кулун тутарыгар Лондон суута албын иһин аҕыс сыл каторгаҕа уурбута. Кини 1899 сыллаахха босхоломмута, 1906 сыллаахха атын албын иһин өссө үс сылы ылбыта, оттон 1911 сыл кэриҥэ Парижка күҥҥэ 1% биэриэм диэн эрэннэрэр сымыйа баанньыгы тэрийбитэ, ол иһин француз хаайыытыгар түбэспитэ. Кини 1922 сыллаахха Лондоҥҥа өлбүтэ. 1891 сыллаахха £40 000 төлөөбүт уонна онтон элбэҕи реклама быһыытынан ылбыт казино кинитэн олус туһаммыта.
Хартфордширга төрүүр.
Патеннар уонна албын инвестиция схемалара.
Монте-Карло: хас да төгүл банкы алдьатар; ≈ £40 000 кыайар.
Төннөн кэлэр; эмиэ кыайар.
Аҥарын төттөрү сүтэрэр. Ырыа, 1892. Монакоҕа хаһан да устубатах яхта.
Лондоҥҥа албын иһин буруйданар; аҕыс сыл.
Атын албын, өссө үс сыл.
Францияҕа баанньык албына иһин хаайыллар.
Лондоҥҥа өлөр.
Тоҕо бу остуоруйа суолталааҕый
Бу система «үлэлээбит», онтон үлэлээбэтэх саамай чуолкай түбэлтэтэ. Система икки төгүлгэ да туох да оҥорботоҕо; дьол кэлбитэ уонна барбыта, дисперсияматематикаДисперсияТүмүктэр күүтүллэр суолта тула төһө киэҥник ыһылларын кээмэйэ. Биир ахсааҥҥа ставкаҕа үрдүк, тэҥ төлөбүрдээх ставкаларга намыһах.Толору ааҕыҥ → туһунан сирэйдэр этэллэрин курдук. Казино биир нэдиэлэни хотторбута уонна легенданы кыайбыта. Онтон кэлин атыыламмыт хас биирдии система рекомендацияларыгар Уэллс баар, оттон хас биирдиилэригэр рекомендация ахтыбат иккис кэлии баар.
Ыйытыылар
Остуолларга ол туһунан дакаастабыл суох. Кини албыннара атын сиргэ этилэр.
Үгүс ааҕыынан, хас да мөлүйүөн фунт.
Хас биирдии остуол харчы саппаастааҕа; ол бүттэҕинэ, остуол тохтуура, саҥа харчыны аҕалаллара. Казиноҕа харчы хаһан да бүппэтэҕэ.
Күлүү түгэнэ

Казино биир нэдиэлэни сүтэрбитэ уонна үйэлээх рекламаны атыыласпыта.
Источниктар
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Чарльз Уэллс суута, 1893 сыл кулун тутар (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.